Smoke Detector และ Heat Detector เลือกอย่างไรให้ตรงกับพื้นที่ใช้งาน

หัวตรวจจับควันกับหัวตรวจจับความร้อนอาจมีรูปทรงใกล้เคียงกัน แต่ตรวจจับปรากฏการณ์ต่างกัน การเลือกผิดประเภทอาจทำให้เกิดสัญญาณรบกวน หรือไม่ตอบสนองต่อสถานการณ์ที่ผู้ออกแบบต้องการตรวจจับ

การเลือกจึงต้องพิจารณาทั้งความเสี่ยงของพื้นที่และสิ่งที่เกิดขึ้นตามปกติ เช่น ฝุ่นจากกระบวนการผลิต ไอน้ำจากการล้าง หรือความร้อนสะสมใต้หลังคา โดยตรวจคู่มือของรุ่นที่จะใช้ร่วมกับเกณฑ์ออกแบบ

หัวตรวจจับควันต้องเหมาะกับอนุภาคและสภาพแวดล้อม

Smoke Detector หรือหัวตรวจจับควัน รับรู้อนุภาคควันตามเทคโนโลยีของอุปกรณ์ เช่น การตรวจจับด้วยแสง การใช้งานต้องเลือกให้เหมาะกับลักษณะพื้นที่และวัตถุประสงค์การตรวจจับ ไม่สามารถตัดสินคุณสมบัติจากสีหรือรูปทรงภายนอกได้ [1]

ฝุ่นหรือไอน้ำบางสภาพอาจรบกวนการทำงาน จึงควรตรวจตำแหน่งใกล้ประตูห้องครัว ช่องลม หรือจุดที่มีกิจกรรมฟุ้งกระจายร่วมด้วย หากมีสัญญาณบ่อย ควรบันทึกเวลาและกิจกรรมขณะนั้น แทนการสรุปทันทีว่าหัวตรวจจับเสีย

ตัวอย่างเช่น ห้องสำนักงานที่เดิมอากาศค่อนข้างสะอาด แต่ภายหลังมีการเจาะผนังหรือขัดพื้น ต้องวางแผนป้องกันอุปกรณ์ระหว่างงานและตรวจคืนหลังเสร็จ การคลุมหัวทิ้งไว้ทำให้การตรวจจับเสียไป คู่มือผู้ผลิตตัวอย่างระบุให้ถอดฝาครอบกันฝุ่นก่อนใช้งานตรวจจับควัน [2]

หัวตรวจจับความร้อนต้องเลือกชนิดและพิกัดให้ตรง

Heat Detector หรือหัวตรวจจับความร้อน อาจทำงานเมื่ออุณหภูมิถึงค่าที่กำหนด หรือเมื่ออุณหภูมิเพิ่มขึ้นตามอัตราที่อุปกรณ์กำหนด บางรุ่นรวมหลายหลักการไว้ด้วยกัน จึงต้องตรวจรายละเอียดรุ่นและช่วงอุณหภูมิใช้งานก่อนเลือก [1]

พื้นที่ที่มีอุณหภูมิสูงตามปกติต้องประเมินให้ตรงกับพิกัดอุปกรณ์ รวมถึงสภาพช่วงที่เครื่องจักรทำงานเต็มกำลัง การเลือกจากอุณหภูมิในวันที่ไปสำรวจเพียงครั้งเดียวอาจไม่สะท้อนการใช้งานตลอดวัน ควรสอบถามผู้ปฏิบัติงานและตรวจข้อมูลกระบวนการประกอบ

หัวตรวจจับความร้อนไม่ควรถูกนำไปแทนหัวตรวจจับควันทุกจุดเพียงเพื่อลดสัญญาณรบกวน เพราะวัตถุประสงค์และลักษณะการตอบสนองต่างกัน หากจะเปลี่ยนชนิด ให้ผู้ออกแบบประเมินว่าระบบยังตอบข้อกำหนดและความเสี่ยงของพื้นที่หรือไม่ พร้อมแก้แบบและบันทึกเหตุผล

ตรวจความเข้ากันได้และทดสอบด้วยวิธีตรงรุ่น

ก่อนติดตั้งต้องตรวจว่าหัวตรวจจับ ฐาน และตู้ควบคุมทำงานร่วมกันได้ ทั้งรูปแบบการสื่อสารและพิกัดไฟฟ้า อุปกรณ์ที่ใส่ฐานได้ไม่ได้หมายความว่าตู้จะอ่านข้อมูลได้ถูกต้องเสมอ คู่มือและบัญชีความเข้ากันได้ของผู้ผลิตเป็นหลักฐานที่ต้องใช้ [2]

การทดสอบควรใช้เครื่องมือและขั้นตอนที่ผู้ผลิตกำหนด ผู้ทดสอบต้องรู้ว่ากำลังยืนยันส่วนใด เช่น การกระตุ้นวงจรอิเล็กทรอนิกส์กับการทดสอบให้ควันเข้าสู่ช่องตรวจจับอาจเป็นคนละวิธี ไม่ควรถือว่าผลจากวิธีหนึ่งยืนยันการทำงานทุกส่วนโดยไม่ตรวจคู่มือ

ผู้ดูแลทั่วไปตรวจภายนอกได้ว่าอุปกรณ์หลุด มีฝุ่นหนา ถูกทาสี หรือถูกบังหรือไม่ ส่วนการกระตุ้นหัวตรวจจับควรให้ผู้มีความรู้ดำเนินงานตามแผน ไม่ใช้เปลวไฟทดสอบ และต้องตรวจว่าตู้รับเหตุถูกจุด ก่อนคืนระบบและแจ้งผู้เกี่ยวข้องว่าทดสอบเสร็จ

ข้อควรตรวจสอบสำหรับผู้อ่าน

ทราบชนิดหัวตรวจจับและรุ่นที่ติดตั้งจริง

ประเมินฝุ่น ไอน้ำ ลม และอุณหภูมิของพื้นที่

ไม่เปลี่ยนชนิดหัวตรวจจับโดยไม่มีการทบทวนแบบ

หัว ฐาน และตู้มีหลักฐานความเข้ากันได้

มีวิธีทดสอบตรงรุ่นและบันทึกผลหลังคืนระบบ

การนำไปใช้กับอาคารของคุณ

การเลือกหัวตรวจจับที่เหมาะสมช่วยให้ระบบตอบสนองตามวัตถุประสงค์และดูแลได้ง่ายขึ้น หากมีปัญหาสัญญาณรบกวนหรือกำลังปรับเปลี่ยนพื้นที่ สามารถสอบถามงานสำรวจกับ บริษัท ซีเมเจอร์ เทคโนโลยี จำกัด ที่ www.cmajortechnology.com

แหล่งอ้างอิง

[1] NFPA A Guide to Fire Alarm Basics Initiation

[2] Honeywell NOTIFIER FSV-951 and FSV-951-IV Installation and Maintenance Instructions I56-4281-001

คู่มือเฉพาะรุ่น หน้า 1 เรื่องความเข้ากันได้และระยะ หน้า 2 เรื่องทดสอบ ทำความสะอาด และคืนระบบ

[3] วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ มาตรฐานระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้ พ.ศ. 2567

รายการหนังสือยืนยันชื่อและฉบับมาตรฐาน ใช้ฉบับเต็มที่โครงการอ้างอิงสำหรับข้อกำหนดรายละเอียด