อาคารสูงและอาคารขนาดใหญ่พิเศษมีพื้นที่ใช้งานหลายส่วน ผู้รับผิดชอบอาจไม่ได้มองเห็นจุดเกิดเหตุโดยตรง ระบบแจ้งเหตุจึงต้องช่วยระบุตำแหน่ง ส่งสัญญาณให้ผู้ใช้อาคารรับรู้ และทำงานสอดคล้องกับแผนฉุกเฉินของอาคาร
การตรวจระบบของอาคารกลุ่มนี้ควรมองตั้งแต่นิยามอาคาร ความครอบคลุมของการแจ้งเตือน ไปจนถึงไฟสำรองและการเชื่อมต่อระบบอื่น การพบตู้ควบคุมที่เปิดอยู่หรือกระดิ่งที่ส่งเสียงได้เพียงบางจุดยังไม่เพียงพอสำหรับสรุปผลทั้งอาคาร
ตรวจนิยามอาคารสูงและอาคารขนาดใหญ่พิเศษก่อน
ตามกฎกระทรวง ฉบับที่ 33 พ.ศ. 2535 ข้อ 1 อาคารสูงหมายถึงอาคารที่บุคคลเข้าอยู่หรือใช้สอยได้และมีความสูงตั้งแต่ 23 เมตรขึ้นไป โดยวัดจากระดับพื้นดินที่ก่อสร้างถึงพื้นดาดฟ้า สำหรับอาคารทรงจั่วหรือปั้นหยาใช้ระดับยอดผนังของชั้นสูงสุดตามที่นิยามกำหนด [1]
อาคารขนาดใหญ่พิเศษใช้นิยามพื้นที่รวมทุกชั้นหรือชั้นหนึ่งชั้นใดในหลังเดียวกันตั้งแต่ 10,000 ตารางเมตรขึ้นไป พร้อมเงื่อนไขการใช้สอยตามกฎหมาย [1] จึงต้องตรวจวิธีนับพื้นที่จากแบบ ไม่ใช้เฉพาะพื้นที่เช่าที่ปรากฏในเอกสารการตลาด และอาคารที่ไม่สูงมากก็อาจเป็นอาคารขนาดใหญ่พิเศษได้
ขอบเขตบังคับใช้ต้องอ่านฉบับแก้ไขด้วย เช่น กฎกระทรวง ฉบับที่ 42 พ.ศ. 2537 เพิ่มข้อ 1 ทวิ เรื่องข้อยกเว้นเฉพาะอาคารจอดรถที่ติดตั้งระบบเคลื่อนย้ายรถด้วยเครื่องจักรตามเงื่อนไข ส่วนฉบับที่ 50 พ.ศ. 2540 แก้ไขนิยามพื้นที่อาคารและเงื่อนไขของอาคารเดิม [4][5] จึงต้องตรวจวันอนุญาต ประวัติดัดแปลง และการใช้สอย ไม่สรุปจากขนาดเพียงอย่างเดียว
ระบบต้องครอบคลุมทุกชั้นและสื่อสารเหตุได้ทั่วถึง
ข้อ 16 ของกฎกระทรวงฉบับดังกล่าวกำหนดให้มีระบบสัญญาณเตือนเพลิงไหม้ทุกชั้น มีอุปกรณ์ส่งเสียงหรือสัญญาณให้ผู้ที่อยู่ในอาคารได้ยินหรือทราบอย่างทั่วถึง และมีอุปกรณ์แจ้งเหตุทั้งแบบอัตโนมัติและแบบใช้มือ [1] ส่วนการเลือกชนิด จำนวน และตำแหน่งต้องพัฒนารายละเอียดตามเกณฑ์ออกแบบ
คำว่า “ทุกชั้น” ไม่ได้แปลว่าติดอุปกรณ์เพียงชิ้นเดียวแล้วถือว่าครอบคลุมทั้งชั้น เพราะผนัง ห้องปิด พื้นที่เครื่องจักร หรือพื้นที่ที่มีเสียงดังอาจทำให้คนรับรู้สัญญาณไม่ชัด ผู้ออกแบบจึงต้องพิจารณาผังห้อง ผู้ใช้งาน และรูปแบบการอพยพร่วมกัน
ตัวอย่างเช่น ชั้นสำนักงานที่ภายหลังแบ่งเป็นห้องประชุมเก็บเสียงอาจต้องประเมินการแจ้งเตือนในห้องใหม่ ขณะเดียวกัน ชื่อจุดที่ตู้ควบคุมควรบอกอาคาร ชั้น และพื้นที่อย่างเข้าใจง่าย เพื่อให้ทีมตอบสนองหาตำแหน่งได้โดยไม่ต้องเดารหัสอุปกรณ์
ตรวจทั้งระบบก่อนส่งมอบและหลังการปรับปรุง
การตรวจรับควรเทียบตำแหน่งอุปกรณ์กับแบบที่อนุมัติ ตรวจผลจากหัวตรวจจับและอุปกรณ์แจ้งเหตุด้วยมือไปจนถึงการแจ้งเตือนจริง พร้อมตรวจสัญญาณขัดข้องและแหล่งจ่ายไฟสำรองตามขอบเขตงาน ต้องมีผู้รับผิดชอบวางแผนทดสอบและแจ้งผู้ใช้อาคารล่วงหน้า
ระบบที่เชื่อมกับประตู ลิฟต์ หรือระบบควบคุมควันต้องมีตารางการทำงานที่ระบุว่าเหตุใดทำให้ระบบใดตอบสนอง ไม่ควรใช้แนวคิดว่าสัญญาณจากทุกจุดสั่งงานเหมือนกันทั้งหมด การทดสอบร่วมต้องประสานผู้ดูแลระบบปลายทางและตรวจการคืนระบบหลังจบงานด้วย
สำหรับการดูแลต่อเนื่อง ควรเก็บแบบติดตั้งจริง รายการอุปกรณ์ ผลทดสอบ และประวัติการปรับตั้งไว้เป็นชุดเดียวกัน เมื่อมีผู้เช่าใหม่ ต่อเติมชั้นลอย หรือเปลี่ยนการแบ่งห้อง ให้ทบทวนผลกระทบต่อระบบเดิม การตรวจเพียงสถานะหน้าตู้โดยไม่ดูการเปลี่ยนแปลงพื้นที่อาจทำให้มองข้ามจุดที่ต้องปรับปรุง
ข้อควรตรวจสอบสำหรับผู้อ่าน
ตรวจนิยามความสูงและพื้นที่จากแบบอาคาร
มีอุปกรณ์แจ้งเหตุอัตโนมัติและใช้มือตามขอบเขตกฎหมาย
ประเมินการรับรู้สัญญาณในพื้นที่ปิดและพื้นที่เสียงดัง
มีผลทดสอบไฟสำรองและระบบที่เชื่อมต่อ
เอกสารติดตั้งจริงตรงกับการใช้พื้นที่ปัจจุบัน
การนำไปใช้กับอาคารของคุณ
ระบบของอาคารขนาดใหญ่ต้องอาศัยข้อมูลพื้นที่และการทดสอบร่วมที่ชัดเจน เจ้าของอาคารสามารถติดต่อ บริษัท ซีเมเจอร์ เทคโนโลยี จำกัด เพื่อหารือการสำรวจ ตรวจสอบ หรือวางแผนบำรุงรักษาระบบผ่าน www.cmajortechnology.com
แหล่งอ้างอิง
[1] กระทรวงมหาดไทย กฎกระทรวง ฉบับที่ 33 พ.ศ. 2535 ออกตามความในพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 [2] วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ มาตรฐานระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้ พ.ศ. 2567รายการหนังสือยืนยันชื่อและฉบับมาตรฐาน ใช้ฉบับเต็มที่โครงการอ้างอิงสำหรับข้อกำหนดรายละเอียด
[3] NFPA A Guide to Fire Alarm Basics [4] กระทรวงมหาดไทย กฎกระทรวง ฉบับที่ 42 พ.ศ. 2537 แก้ไขกฎกระทรวง ฉบับที่ 33 [5] กระทรวงมหาดไทย กฎกระทรวง ฉบับที่ 50 พ.ศ. 2540 แก้ไขกฎกระทรวง ฉบับที่ 33
Facebook Comments