โซลาร์ฟาร์มชุมชน 2569: อัปเดตระเบียบใหม่ พร้อมแนวทางเตรียมโครงการและ EPC

อัปเดตข้อมูล: 23 กันยายน 2569

โครงการโซลาร์ฟาร์มชุมชนเป็นอีกประเด็นที่ผู้พัฒนาพลังงานสะอาด เจ้าของที่ดิน และผู้รับเหมา EPC ควรติดตาม หลังพบรายการเผยแพร่ “ระเบียบคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน ว่าด้วยการจัดหาไฟฟ้าจากโครงการโซลาร์ฟาร์มชุมชน (Community-based Solar Power Generation Project) พ.ศ. 2569” ในราชกิจจานุเบกษา วันที่ 22 กันยายน 2569 เล่ม 143 ตอนพิเศษ 230 ง หน้า 1 ตาม รายการประกาศของราชกิจจานุเบกษา

การเตรียมเข้าร่วมโครงการควรเริ่มจากความพร้อมของผู้ยื่น ที่ดิน เงินทุน และระบบไฟฟ้า ควบคู่กับการติดตามประกาศรับซื้อและกำหนดการจากหน่วยงานที่รับผิดชอบ เพราะการเผยแพร่ระเบียบกับการเปิดรับคำเสนอขายไฟฟ้าเป็นคนละขั้นตอน

สถานะข้อมูล: บทความนี้รวบรวมจากอินโฟกราฟิกประกอบ 16 ภาพและรายการประกาศทางการที่ตรวจสอบได้ รายละเอียดจากภาพยังไม่ได้ตรวจเทียบกับระเบียบฉบับเต็ม จึงควรตรวจสอบข้อความ เงื่อนไข และกำหนดการในระเบียบและประกาศรับซื้อฉบับจริงก่อนนำไปใช้ยื่นโครงการ

โซลาร์ฟาร์มชุมชนคือโครงการแบบใด

ตามข้อมูลในอินโฟกราฟิก โครงการนี้เป็นโรงไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์แบบติดตั้งบนพื้นดิน มีกรอบรับซื้อไฟฟ้ารวมไม่เกิน 1,500 เมกะวัตต์ โดยมีการไฟฟ้านครหลวง (กฟน.) และการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค (กฟภ.) เป็นผู้รับซื้อไฟฟ้าตามพื้นที่และเงื่อนไขที่เกี่ยวข้อง

ผู้ที่สนใจควรประเมินพื้นที่ก่อสร้างและความเป็นไปได้ในการเชื่อมต่อระบบจำหน่ายตั้งแต่ต้น ส่วนการติดตั้งโซลาร์เซลล์บนหลังคาบ้านมีโครงการและหลักเกณฑ์เฉพาะที่ต้องตรวจสอบแยกกัน

สาระสำคัญ 6 หมวดตามภาพสรุป

หมวด 1 บททั่วไป

อธิบายกรอบโครงการ นิยาม และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้ผู้เข้าร่วมเข้าใจขอบเขตการจัดหาไฟฟ้า

หมวด 2 การยื่นคำเสนอขายไฟฟ้า

เน้นคุณสมบัติผู้ยื่น เอกสารประกอบ พื้นที่ตั้ง สิทธิในที่ดิน และความพร้อมของโครงการ ก่อนยื่นต่อการไฟฟ้าที่เกี่ยวข้อง

หมวด 3 การพิจารณาคัดเลือก

ภาพสรุประบุการตรวจคุณสมบัติขั้นต่ำแบบผ่านหรือไม่ผ่าน และการพิจารณาคะแนนด้านเทคนิคในแนวทาง Competitive Scoring ผู้ยื่นควรติดตามรายละเอียดเกณฑ์คะแนนและหลักฐานจากประกาศที่ใช้รับสมัครโดยตรง

หมวด 4 หลักประกันและสัญญาซื้อขายไฟฟ้า

ครอบคลุมการวางหลักประกัน การทำสัญญา และกรอบดำเนินโครงการ ผู้พัฒนาควรตรวจเงื่อนไขการคืนหรือเรียกหลักประกัน รวมถึงผลกรณีดำเนินงานล่าช้า

หมวด 5 การเชื่อมต่อระบบไฟฟ้า การตรวจสอบอุปกรณ์ และค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้อง

เป็นประเด็นสำคัญต่อแบบวิศวกรรมและงบประมาณ ต้องพิจารณาจุดเชื่อมต่อ ระบบป้องกัน มิเตอร์ และข้อกำหนดของการไฟฟ้า

หมวด 6 เบ็ดเตล็ด

ภาพสรุปกล่าวถึงแนวทางการปฏิบัติและการดำเนินการของหน่วยงานตามอำนาจหน้าที่ ส่วนรายละเอียดการตีความต้องยึดข้อความในระเบียบฉบับจริง

ตัวเลขสำคัญด้านการลงทุนและการรับซื้อไฟฟ้า

ตารางนี้ถอดข้อมูลจากอินโฟกราฟิก ยังไม่ใช่การยืนยันข้อกำหนดทั้งหมดจากระเบียบฉบับเต็ม

รายการ	ข้อมูลที่ระบุในภาพ
ปริมาณรับซื้อรวม	ไม่เกิน 1,500 MW
ขนาดต่อโครงการ	ไม่เกิน 10 MW
แนวทางเชิงพื้นที่	1 ตำบล 1 โครงการ
อัตรารับซื้อ FiT	2.1679 บาทต่อ kWh
รูปแบบและระยะเวลาสัญญา	Non-Firm 25 ปี
ทุนจดทะเบียนขั้นต่ำ	2,000 บาทต่อ kW
หลักประกัน Development Bond	1,000 บาทต่อ kW
กรอบเริ่มจ่ายไฟฟ้า	ภายใน 18 เดือนหลังลงนาม PPA ตามข้อความในภาพ

ก่อนใช้ตัวเลขเหล่านี้จัดทำเอกสาร ควรตรวจสอบฐานกำลังไฟฟ้าที่ใช้คำนวณทุนและหลักประกัน รวมถึงนิยามวันกำหนดจ่ายไฟฟ้าเชิงพาณิชย์ (SCOD) และวันเริ่มจ่ายไฟฟ้าเชิงพาณิชย์จริง (COD) ให้ตรงกับประกาศและสัญญา

หากคำนวณตามอัตราในภาพ โดยใช้ 1 MW เท่ากับ 1,000 kW จะได้ตัวอย่างดังนี้

ขนาดที่ใช้คำนวณ	ทุนจดทะเบียนตามอัตราในภาพ	หลักประกันตามอัตราในภาพ
1 MW	2 ล้านบาท	1 ล้านบาท
5 MW	10 ล้านบาท	5 ล้านบาท
10 MW	20 ล้านบาท	10 ล้านบาท

ทุนจดทะเบียนและหลักประกันเป็นคนละรายการกับงบก่อสร้างทั้งหมด งบประมาณโครงการยังต้องพิจารณาที่ดิน งานโยธา อุปกรณ์ ระบบเชื่อมต่อ การขออนุญาต และการดูแลรักษาตลอดอายุใช้งาน

เจ้าของโครงการควรเตรียมอะไร

ประเด็นจากภาพประกอบที่ควรเตรียมตรวจสอบมี 5 ด้าน ได้แก่ สถานะนิติบุคคลและวัตถุประสงค์เกี่ยวกับกิจการไฟฟ้า สิทธิในที่ดิน ความพร้อมทางการเงิน ความพร้อมด้านเทคนิค และหลักประกันตามเงื่อนไขโครงการ

ในทางปฏิบัติ ควรรวบรวมหนังสือรับรองนิติบุคคล เอกสารสิทธิหรือสัญญาที่เกี่ยวข้องกับการใช้ที่ดิน แผนที่และพิกัดพื้นที่ พร้อมตรวจสอบผังเมือง ทางเข้าออก และข้อจำกัดของพื้นที่ จากนั้นประสานการไฟฟ้าเพื่อประเมินจุดเชื่อมต่อและค่าใช้จ่ายที่อาจเกิดขึ้น

การมีที่ดินพร้อมเพียงอย่างเดียวยังไม่เพียงพอสำหรับตัดสินความเป็นไปได้ของโครงการ ต้องนำผลสำรวจพื้นที่และข้อมูลระบบไฟฟ้ามาประกอบการออกแบบและจัดทำงบประมาณด้วย

EPC คืออะไร และมีบทบาทอย่างไร

EPC ย่อมาจาก Engineering, Procurement and Construction หมายถึงงานออกแบบวิศวกรรม จัดหาอุปกรณ์ และก่อสร้าง โดยเจ้าของโครงการกับผู้รับเหมา EPC ควรกำหนดหน้าที่และขอบเขตความรับผิดชอบไว้ในสัญญาให้ชัดเจน

งานวิศวกรรมที่ควรเตรียม

รายการต่อไปนี้เป็นแนวทางเตรียมงานและคัดเลือกผู้รับเหมา ไม่ใช่การยืนยันว่าทุกรายการเป็นคุณสมบัติบังคับตามระเบียบใหม่

• มีทีมวิศวกรและผู้รับรองแบบที่เหมาะสมกับประเภทงาน
• จัดทำผังโครงการ (Plant Layout) และแผนผังระบบไฟฟ้าเส้นเดียว (Single Line Diagram: SLD)
• ประเมินกำลังติดตั้งและพลังงานที่คาดว่าจะผลิตได้ พร้อมระบุสมมติฐาน
• จัดทำบัญชีปริมาณงานและราคา (BOQ) รวมขอบเขตงานเชื่อมต่อระบบไฟฟ้า
• เสนออุปกรณ์พร้อมข้อมูลมาตรฐาน การรับประกัน และข้อกำหนดการไฟฟ้าที่เกี่ยวข้อง
• วางแผนควบคุมคุณภาพ ทดสอบระบบ และส่งมอบเอกสารหลังติดตั้ง

แนวทางพิจารณาบริษัท EPC

ควรพิจารณาประสบการณ์โครงการที่ตรวจสอบได้ ทีมงาน ความครบถ้วนของแบบและราคา เงื่อนไขรับประกัน ตลอดจนความสามารถในการประสานงานและส่งมอบระบบตามขอบเขตสัญญา

บริการตั้งแต่สำรวจจนถึงดูแลระบบ

บริการก่อนก่อสร้างอาจรวมการสำรวจพื้นที่ ออกแบบเบื้องต้น ประสานจุดเชื่อมต่อ และช่วยจัดเตรียมเอกสาร ส่วนงานเดินระบบและบำรุงรักษา (O&M) ควรระบุขอบเขต ระยะเวลา และค่าบริการแยกให้ชัดเจน ไม่ควรถือว่ารวมอยู่ในสัญญา EPC ทุกฉบับโดยอัตโนมัติ

เช็กลิสต์ก่อนเดินหน้าโครงการ

1. อ่านระเบียบฉบับเต็มและประกาศรับซื้อฉบับที่ใช้กับรอบสมัคร
2. ตรวจรายชื่อพื้นที่ ขนาดที่รับซื้อ และกำหนดการยื่นเอกสาร
3. ตรวจคุณสมบัติผู้ยื่นและสิทธิการใช้ที่ดินให้ครบถ้วน
4. ประเมินศักยภาพจุดเชื่อมต่อกับการไฟฟ้าที่รับผิดชอบ
5. จัดทำแบบเบื้องต้น งบประมาณ และแผนเงินทุนที่รวมค่าใช้จ่ายสำคัญ
6. ตรวจฐานคำนวณทุนจดทะเบียน หลักประกัน และเงื่อนไขสัญญา
7. เลือก EPC พร้อมกำหนดขอบเขตงาน การทดสอบ การรับประกัน และแผนส่งมอบ

ผู้สนใจสามารถเริ่มจากรวบรวมข้อมูลพื้นที่และเอกสารโครงการ พร้อมติดตามประกาศจาก สำนักงาน กกพ. และการไฟฟ้าที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้การออกแบบและเตรียมเงินทุนสอดคล้องกับเงื่อนไขที่ใช้จริง

ข้อมูลอ้างอิงและภาพประกอบ: รายการประกาศราชกิจจานุเบกษา วันที่ 22 กันยายน 2569 และอินโฟกราฟิกโซลาร์ฟาร์มชุมชน 16 ภาพ ภาพประกอบเป็นสื่อสรุปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช้แทนข้อความในระเบียบหรือประกาศรับซื้อ